chiroinfo.org – ปชน. เปิดตัว คนในบัญชีปาร์ตี้ลิสต์ ณัฐยา อดีตผอ.สำนักสุขภาวะเด็กฯ สสส. นั่งทีมบริหารด้านสังคม
เมื่อวันที่ 8 มกราคม พรรคประชาชน (ปชน.) เปิดตัวทีมบริหารรัฐบาลประชาชนเป็นคนที่สี่ คือ ณัฐยา บุญภักดี อดีตผู้อำนวยการสำนักสนับสนุนสุขภาวะเด็ก เยาวชน และครอบครัว สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ผู้สมัคร ส.ส. บัญชีรายชื่อลำดับที่ 6
- 2561-2568 ผู้อำนวยการสำนักสนับสนุนสุขภาวะเด็ก เยาวชน และครอบครัว สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.)
- 2557-2560 เจ้าหน้าที่บริหารโครงการด้านเยาวชน United Nations Population Fund – Thailand
- 2544-2556 ผู้ร่วมก่อตั้งและผู้อำนวยการ มูลนิธิสร้างความเข้าใจเรื่องสุขภาพผู้หญิง
ประวัติการศึกษา
- ปริญญาตรี สังคมวิทยาและมานุษยวิทยา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
- ปริญญาโท การวิจัยประชากรและอนามัยการเจริญพันธุ์ มหาวิทยาลัยมหิดลกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (พม.) นับว่าเป็น ‘เดอะแบก’ อย่างแท้จริงของ
สังคมไทย เพราะต้องให้การดูแลตั้งแต่อยู่ในครรภ์มารดาจนถึงวาระสุดท้ายของชีวิต แต่กลับถูกมองข้ามมาโดยตลอดไม่เพียงเรื่องสวัสดิการที่ต้องจัดสรรให้เหมาะกับทุกกลุ่มช่วงวัย ซึ่งเรียกร้องการทำงานแบบบูรณาการ ‘จริงๆ’ ในแบบข้ามกระทรวง แต่ที่ผ่านมา เราคงพอทราบว่าการบูรณาการดังกล่าวมีอยู่จริงหรือไม่
การขันอาสามานำทีมบริหารด้านเด็ก เยาวชน ครอบครัว และการเรียนรู้ จึงเป็นงานที่สาหัสใช่ย่อย แต่ไม่ใช่สำหรับ ณัฐยา บุญภักดี อดีตผู้อำนวยการอาวุโส สำนักสนับสนุนสุขภาวะเด็ก เยาวชน และครอบครัว แห่งสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ผู้คร่ำหวอดในแวดวงมาตลอด 3 ทศวรรษ เห็นปัญหา อุปสรรค ความท้าทาย ตลอดจนมีส่วนสนับสนุนให้ภาคประชาชนร่วมพัฒนาสังคมในหลายประเด็นปัญหาและในหลายพื้นที่ทั่วประเทศ
ปัจจุบัน ณัฐยาเป็นผู้สมัคร ส.ส. บัญชีรายชื่อของ พรรคประชาชน มีความเชี่ยวชาญทั้งครอบคลุมและลงลึก เคยผลักดันกฎหมาย เป็น NGO ทำเรื่องสิทธิสตรี ความหลากหลายทางเพศ ให้ความรู้เรื่องเพศศึกษา ไปจนถึงมีโอกาสสัมผัสผู้คนระยะประชิดในทุกช่วงวัยจากการลงพื้นที่จากเหนือจรดใต้ และถูกวางตัวไว้เป็นหนึ่งในทีมบริหารด้านเด็ก เยาวชน ครอบครัว และการเรียนรู้ คนสำคัญ หาก พรรคประชาชน ได้จัดตั้งรัฐบาล
ด้วยความซับซ้อนและหลากหลายของปัญหาสำคัญในผู้คนแต่ละช่วงวัย ณัฐยาชี้ว่า ไม่มีทางที่ภาครัฐจะรับมือไหว การทำให้ภาคประชาชนเข้ามาเป็นหุ้นส่วนในการพัฒนาสังคมร่วมกับรัฐคือคำตอบ และที่สำคัญ ต้องปรับโครงสร้างบริหารจัดการใหม่ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและไม่สร้างภาระงบประมาณแก่ประเทศมากไปกว่าเดิม
นอกจากผลักดันกฎหมาย อีกเรื่องที่สำคัญไม่แพ้กันคือมิติเชิงวัฒนธรรม โดยเฉพาะกรณีความหลากหลายทางเพศ ซึ่งสะท้อนศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์และได้รับอิทธิพลอย่างมากจากการเลี้ยงดู ณัฐยามุ่งมั่นว่าการถอดรื้อ-สร้างใหม่เชิงวัฒนธรรมทำได้ไม่ยาก เพียงต้องมีโอกาสให้ลงมือทำ
เส้นทางสู่สวัสดิการตั้งแต่ครรภ์มารดาจวบจนวาระสุดท้ายเริ่มต้นเร็วเท่าไรยิ่งดี และสำหรับประเทศไทยที่กระโจนลงสู่เส้นทางสังคมสูงวัยระดับสุดยอด เกิดน้อย แก่ก่อนรวย ทางออกของปัญหาอาจเป็นการหวนกลับสู่ชุมชน
จากประสบการณ์ 3 ทศวรรษที่ทำงานกับองค์กร NGO ด้านสตรี คุณแม่วัยใส ความหลากหลายทางเพศ รวมถึง สสส. เพื่อดูแลเรื่องเด็กเยาวชนและครอบครัว วันนี้มาเป็นปาร์ตี้ลิสต์ในพรรคประชาชน ต้องการสร้างความเปลี่ยนแปลงอะไรให้กับประเทศนี้
คำใหญ่ที่สุดก็คือเรื่องคุณภาพชีวิตของคนทุกคน ที่เราอยากให้เท่าเทียมกัน ไม่ว่าจะเกิดตรงไหนของประเทศนี้ อยู่ในครอบครัวแบบไหน ชนชั้นใดก็ตาม เด็กทุกคนควรมีสิทธิ์ได้รับโอกาสในการเลี้ยงดู การเรียนรู้ และการเติบโตอย่างเท่าเทียม
ซึ่งวันนี้เรายังห่างไกลจากจุดนั้น?
ยังไม่เป็นอย่างนั้นเลย แล้วรากเหง้าของปัญหาก็มีหลายเรื่อง และซับซ้อนมากๆ ที่ผ่านมาเราทำงานในลักษณะที่เป็นโครงการนำร่อง ทำต้นแบบ สร้างนวัตกรรม หรือแม้กระทั่งบางครั้งในช่วง 30 กว่าปีที่ทำงานมา ก็ทำเรื่องนโยบายสาธารณะ ร่วมผลักดันกฎหมายใหม่ๆ แต่ว่ามันไปไม่ถึง เราคิดว่าจำเป็นต้องมีการเปลี่ยนแปลงในระดับโครงสร้างที่ใหญ่กว่านั้น
กฎหมายที่ว่านับรวบการผลักดันเงินอุดหนุนเด็กเล็กถ้วนหน้าด้วยไหม
ถ้าได้เข้าไปบริหาร นี่เป็นเรื่องแรกที่เราจะทำ เพราะตอนนี้ ถ้าดูตามกลุ่มวัยที่ได้รับเงินอุดหนุนถ้วนหน้า จะมีผู้สูงอายุ ผู้พิการ แต่ในกลุ่มเด็กเล็กยังไม่เกิดขึ้น
กว่าจะได้รับเงินอุดหนุนก็ต้องผ่านเงื่อนไขมากมาย ต้องจน ต้องถูกคัดกรอง ถูกตรวจสอบอีกว่าจนจริงไหม ถึงจะได้เงิน ทีนี้เรามีเด็กเกิดน้อยลง แล้วเด็กเล็กแรกเกิดถึง 6 ขวบ มีไม่ถึง 4 ล้านคน ทั้งประเทศ 60 กว่าล้านคนมีไม่ถึง 4 ล้านคน ทำไมเราถึงอุดหนุนแบบถ้วนหน้าไม่ได้
นอกจากเรื่องเด็กเล็ก กฎหมายอีกฉบับที่สำคัญคือ พ.ร.บ.การป้องกันและแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น ตอนนี้มีความคืบหน้าอย่างไรบ้าง
เรื่องนี้เป็นบทเรียนของตัวเองเลยว่า บางทีกฎหมายดีๆ กลับไม่สามารถทำงานได้ตามที่ออกแบบมา ต้องบอกว่ากฎหมายการตั้งครรภ์ในวัยรุ่นออกแบบมาเพื่อให้หลายหน่วยงาน หลายกระทรวง ทำงานร่วมกันแบบบูรณาการ แต่ปัญหาคือ วิธีการทำงานของแต่ละกระทรวงกลับแยกส่วนกันเป็นไซโล
กฎหมายฉบับหนึ่งออกมาบอกว่า คุณต้องทำงานร่วมกัน ใช้กลไกเหล่านี้ในการทำงาน แต่ในทางปฏิบัติมันทำไม่ได้จริง จึงยากที่จะทำให้เกิดผล
กฎหมายนี้น่าจะเป็นอีกเรื่องที่ท้าทายวัฒนธรรมความเชื่อในสังคมไทยด้วยไหม อยากให้แชร์ประสบการณ์ตรงที่มีส่วนผลักดันกฎหมาย
ใช่ค่ะ เรื่องการตั้งครรภ์ในวัยรุ่นคือเรื่องท้าทายของสังคมไทย ตามกฎหมายบอกไว้ในมาตรา 5 ว่า อายุ 10 ปี ไปจนถึงไม่เกิน 20 ปี หรือในช่วงวัยรุ่น มีสิทธิ์ได้เรียนรู้เพศวิถีศึกษารอบด้าน หรือเรียนรู้เรื่องเพศ
แต่สังคมไทยมีความเชื่อว่าไม่ควรให้เรียนรู้ เพราะเป็นการชี้โพรงให้กระรอก โดยเฉพาะยิ่งถ้าเป็นผู้หญิงไม่ควรต้องรู้ แล้ววัฒนธรรมความเชื่อ รวมถึงการตีตราในสังคมนี้ยังแข็งแกร่งมากๆ ในที่สุด แม้เราจะมีกฎหมายที่ถือว่าทันสมัยที่สุดในโลกฉบับหนึ่งที่ให้สิทธิ์วัยรุ่นในการเรียนรู้เรื่องเพศ แต่กลับไม่ได้ถูกบังคับใช้
